بررسی رشد قد کودکان و عوامل موثر در افزایش قد

یکی از بزرگ‌ترین بی‌توجهی‌هایی که می‌توان از آن نام برد، عدم توجه به وضعیت تغذیه و رشد کودکان است. یک نگاه بسیار ساده به وضعیت تغذیه کودکان کشور نشان می‌دهد که بخش عظیمی از بچه‌ها دچار افت رشد هستند و در بیشتر موارد، توجهی هم به این افت رشد نمی‌شود، در حالی‌که اگر این کودکان به موقع شناسایی شوند و علت افت رشد آنها مورد بررسی قرار گیرد، می‌توان به راحتی از بروز سوء تغذیه در آنها جلوگیری کرد. درست است که سوءتغذیه یک مشکل چند بعدی است و عوامل متعددی مثل فقر، دسترسی نداشتن به غذا، ناآگاهی، عادت‌های غلط غذایی، بیماری، محیط آلوده و ناسالم و بسیاری مسائل دیگر در ایجاد آن دخیل هستند ولی در کنار تمام این موارد، افزایش آگاهی‌های تغذیه‌ای به‌ویژه در مادران و تغییر نگرش افراد جامعه و ایجاد رفتارهای مناسب بهداشتی، تغذیه‌ای، نقش بسیار مهمی در بهبود وضعیت رشد کودکان و جلوگیری از ایجاد سوء تغذیه دارد.


در کشور ما تقریبا همه بچه‌ها، کارت پایش رشد دارند که یک طرف آن کارت واکسن کودک است. در سمت دیگر آن سه منحنی برای رسم رشد دور سر، وزن و قد کودک وجود دارد. در مراکز بهداشتی، درمانی، شهری و روستایی، بچه‌ها از زمان تولد به طور مرتب قد و وزن شده منحنی رشد آنها رسم می‌شود و در صورت نیاز و مشاهده افت رشد این کودکان برای معاینه و علت‌‌یابی به پزشک ارجاع می‌شوند، اما همین کارهای به نظر ساده که گفته شد، در مراحل مختلفی با اشکال روبه‌رو می‌شود، اشکالاتی که اگر مادری بداند که همین بی‌توجهی‌های جزئی می‌تواند زمینه‌ساز سوءتغذیه و مشکلات بزرگ در کودک شود، هرگز باعث ایجاد آن نمی‌شود.

اصل اول: مراجعه مرتب
درست است که در مراکز بهداشتی - درمانی، کودکان در سه موعد مقرر به طور رایگان وزن می‌شوند و منحنی رشد آنها رسم می‌شود، ولی لازمه این کار این است که والدین برای کودک وقت بگذارند و به طور مرتب و سر موعد مقرر کودک را برایاندازه‌‌گیری قد و وزن به مرکز بهداشت ببرند. بسیاری از والدین هستند که به بهانه اینکه <ما بچه‌مان را پیش پزشک یا متخصص اطفال می‌بریم> برای این کار به مراکز بهداشتی مراجعه نمی‌کنند و البته دو، سه ماه اول هم کودک را پیش
عوامل متعددی مثل فقر، دسترسی نداشتن به غذا، ناآگاهی، عادت‌های غلط غذایی، بیماری، محیط آلوده و ناسالم و بسیاری مسائل دیگر در اختلال رشد دخیل هستند
زشک می‌برند و منحنی کودک رسم می‌شود، ولی کم‌کم به علت‌های مختلف مثل دقت نداشتن و گرانی ویزیت و شلوغی مطب و… این کار ترک می‌شود و اولین سنگ بنای بی‌توجهی به کودک از همین جا گذاشته می‌شود.,

اصل دوم: آشنایی با نمودار رشد کودک
دسته دوم، مادرانی هستند که نسبت به سری قبل، حساس‌ترند و زحمت کشیده و کودک را مرتب برای بررسی رشد نزد پزشک و یا به مراکز بهداشتی درمانی می‌برند ولی توجهی به نمودار رشد کودکشان ندارند. نمونه‌داری که در کارت پایش رشد کودک کشیده می‌شود در حالت طبیعی باید به طور موازی با نمودارهای استاندارد رسم رشد بر روی کارت رشد، بالا برود. در این حالت می‌توان گفت رشد کودک طبیعی است ولی در غیر این صورت با حالاتی مواجه هستیم که نیاز به توجه و دقت بیشتری وجود دارد.

نمودار رشد آهسته به مدت طولانی
در این حالت کودک در هر مرحله رشد می‌کند، ولی میزان این رشد در حد مطلوب نیست و شیب منحنی کم شده است. در این حالت اگر با پیگیری منظم، زود متوجه اختلال در منحنی رشد شویم می‌توانیم با توجه بیشتری به تغذیه کودک تا حدی رشد از دسته رفته او را جبران کرده و مانع توقف یا افت وزن او شویم.

افقی شدن منحنی رشد
در این حالت در دوبار پیاپی که کودک برای پایش رشد مراجعه می‌کند، وزن او تغییری نکرده و افزایش نیافته است. این مسئله بسیار اهمیت دارد و در صورتی که چنین حالتی پیش بیاید کودک باید کودک برای بررسی علت احتمالی، به پزشک مراجعه کند، تا هرچه سریع‌تر علت عدم وزن‌گیری او مشخص شود. اگر مادر، کودک را مرتب برای پایش رشد به مرکز بهداشتی ببرد ولی به افقی شدن منحنی توجهی نکند و به توصیه کارکنان بهداشتی برای مراجعه به پزشک جهت علت‌یابی، توجه نکند، تمام کارهای قبلی خود را به نوعی زیر سوال می‌برد، چون تمام این کارها برای کشف همین حالت‌های افت و توقف رشد است.

نزولی شدن منحنی رشد
این حالت زمانی رخ می‌دهد که نه تنها کودک در دوبار وزن‌گیری، افزایش وزن نداشته، بلکه وزن او نسبت به دفعه قبل کمتر هم شده باشد، نزولی شدن شیب منحنی رشد، بسیار اهمیت دارد و حتما باید توسط پزشک بررسی شود و چون علاوه بر اشکالات تغذیه‌ای ممکن است برخی بیماری‌ها مثل عفونت ادراری و… هم وجود داشته باشند که باعث از دست رفتن وزن کودک شده باشد

/ 0 نظر / 84 بازدید